این پلاک زرین هخامنشی، منسوب به گنجینه جیحون، در اواخر قرن نوزدهم میلادی در نزدیکی رود آمودریا کشف شد و امروز در مجموعه دائمی British Museum نگهداری میشود. اثر به سدههای پنجم تا چهارم پیش از میلاد تعلق دارد و نمونهای شاخص از هنر فلزکاری درباری هخامنشی بهشمار میرود. پیکرهی موجودی ترکیبی با بدن شیر و بالهای گسترده، درون قاب دایرهای طناب مانند جای گرفته و با تکنیک برجستهکاری از ورق طلا ساخته شده است؛ روشی که ظرافت حجمپردازی و تسلط صنعتگر بر فرم را آشکار میکند.
از منظر معناشناسی، این موجود بالدار نمادی از قدرت، پاسداری و اقتدار فراتر از جهان مادی است. ترکیب اندام جانوری با بالهای گسترده، پیوند زمین و آسمان را تداعی میکند و قاب دایرهای پیرامون آن، ساختاری کامل و کیهانی میآفریند. این شیء احتمالاً بخشی از آرایههای آیینی یا تشریفاتی بوده و فراتر از کارکرد تزئینی، بازتابی از ایدئولوژی شاهنشاهی هخامنشی است؛ جایی که طلا، بهعنوان مادهای گرانبها و ماندگار، با مفهوم مشروعیت و جاودانگی قدرت پیوند میخورد.
