موآتاز نصر، هنرمند مصری متولد سال ۱۹۶۱ در اسکندریه، یکی از چهرههای برجسته هنر معاصر مصر و منطقه خاورمیانه است. او که تحصیلات آکادمیک خود را در رشته اقتصاد گذرانده، اما مسیر هنری خود را به صورت خودآموخته پی گرفته و به یکی از خلاقترین هنرمندان معاصر تبدیل شده است. نصر که اکنون در قاهره زندگی و کار میکند، با طیف وسیعی از رسانهها از جمله نقاشی، مجسمهسازی، چیدمان، ویدئو، عکاسی، نئون و پارچه، به بیان دیدگاههای خود درباره مفاهیم پیچیده هویت، فرهنگ، تحولات اجتماعی و سیاسی، و تنش میان سنت و جهانیشدن میپردازد. حس تعلق عمیق به سرزمین و بستر فرهنگی مصر در هسته مرکزی کار او قرار دارد. او معتقد است که هنر و زندگی از یکدیگر جدا نیستند؛ این باور در شیوه کار، انتخاب موضوعات و تعامل او با جامعه کاملاً مشهود است. در سال ۱۹۹۸، نصر به همراه جمعی از هنرمندان همنسل خود، گالری تاونهاوس را در قاهره بنیان گذاشت؛ نخستین فضای مستقل نمایش هنر در تاریخ معاصر مصر. این اقدام نقشی اساسی در شکلگیری و تقویت صحنه هنر معاصر این کشور ایفا کرد و بستری برای معرفی نسل جدید هنرمندان فراهم آورد.
هنر موآتاز نصر را نمیتوان در یک قالب یا رسانه خاص محدود کرد؛ او هنرمندی چندرسانهای است که از ابزارهای مختلف برای بیان ایدههای خود بهره میبرد. با این حال، مشخصه اصلی آثار او، پیوند عمیق با واقعیتهای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی مصر و منطقه خاورمیانه است.
• هویت و فرهنگ: نصر به کرات به بررسی مفهوم هویت فردی و جمعی، بهویژه در جامعه مصر میپردازد. او چگونگی شکلگیری هویت در مواجهه با تاریخ، سنتها و تأثیرات فرهنگی خارجی را کاوش میکند.
• تحولات اجتماعی و سیاسی: آثار او اغلب بازتابی از تغییرات اجتماعی، تنشهای سیاسی و دغدغههای نسلهای مختلف در مصر و جهان عرب است. او با نگاهی انتقادی، به مسائل مربوط به توسعه، جهانیشدن، و چالشهای پیش روی جوامع در حال گذار میپردازد.
• تضاد سنت و مدرنیته: نصر اغلب به رویارویی میان عناصر سنتی و مدرن، گذشته و حال، و فرهنگ بومی و تأثیرات جهانی اشاره میکند. او چگونگی ترکیب یا تضاد این نیروها را در بستر هنر و زندگی اجتماعی به تصویر میکشد.
در سال ۲۰۱۷، موآتاز نصر بهعنوان نماینده مصر در پنجاهوهفتمین بینال ونیز حضور یافت و این کشور را با اینستالیشن فراگیر و چندرسانهای The Mountain (کوه) نمایندگی کرد؛ اثری که همراه با فیلمی به همین نام ارائه شد.
فیلم «کوه» در سال ۲۰۲۱ موفق به دریافت جایزه AVIFF – Art Film Festival در جشنواره کن شد؛ افتخاری که بار دیگر جایگاه بینالمللی او را تقویت کرد.
آثار نصر در نمایشگاهها و بینالهای معتبر جهانی ارائه شدهاند، از جمله:
• بینال هنر اسلامی، جده (۲۰۲۳)
• Art Here 2024، لوور ابوظبی (۲۰۲۴)
• In the Heat، گالریا کونتینوا، دبی (۲۰۲۲)
• Truc à Faire، گالریا کونتینوا، پاریس (۲۰۲۱)
• سیزدهمین بینال هاوانا (۲۰۲۰)
• FIAC Hors Les Murs، باغ تویلری، پاریس (۲۰۱۹)
• بینال یینچوان (۲۰۱۸)
• نمایشگاه بینالمللی هنر معاصر، ایروان (۲۰۱۸)
• Senses of Time، در LACMA و موزه ملی هنر آفریقایی اسمیتسونین، واشنگتن (۲۰۱۷)
• Metropolis. Afriques Capitales، پاریس (۲۰۱۷)
• Arab Contemporary Architecture, Culture and Identity، موزه لوئیزیانا، دانمارک (۲۰۱۴)
• The Sea Is My Land، MAXXI رم (۲۰۱۳)